Społeczeństwo musi się nauczyć oszczędzać energię. Zanim to jednak nastąpi, architekci, urbaniści i przedstawiciele zawodów zwiazanych z budownictwem muszą zaprezentować nowe rozwiązania technologiczne. Ich priorytetem będzie również stworzenie takich warunków, aby odbudowywana fara stanowiła także miejsce zastosowania nowatorskich technologii związanych z wykorzystaniem do jej ogrzewania energii odnawialnej, czy też paneli słonecznych do wytwarzania energii elektrycznej. Euromiasto Gubin-Guben ma realną szansę być transgranicznym liderem w ich wprowadzaniu. Jak poważnie jest ten temat traktowany przez Unię Europejską, świadczy fakt przygotowania odpowiednich dyrektyw, które niebawem zaczną obowiązywać. Są one stworzone po to, aby z jednej strony zmniejszyć skutki efektu cieplarnianego, a z drugiej zminimalizować zużycie tzw. foslilnych surowców energetycznych, których zasoby nie są nieograniczone. Podczas konferencji w ramach cyklu zatytułowanego Energia+Budownictwo, Mobilność, Przestrzeń, która odbyła się 1 lutego 2010r. dyskutowano zarówno na Uniwersytecie Zielonogórskim, jak też w Gubinie. W Zielonej Górze omówiono temat  „oszczędność energii a instrumenty planowania przestrzennego” a w Gubinie „W kierunku budownictwa blisko 0 energetycznego”. Konferencje przygotowała i prowadziła prof. Janina Kopietz-Unger.  Pojęcie „Domów Energooszczędnych”, które mają się bilansować w zużyciu energii potrzebnej np. do ich ogrzewania lub oświetlenia, jest coraz bardziej znane. Ubocznym, ale bardzo istotnym skutkiem konferencji, jest też zainteresowanie dużych i średnich firm energetycznych, instytucji naukowych i wdrożeniowych, związków firm, w tym przedstawicieli ośrodków badawczo-przemysłowych zintensyfikowaniem bilateralnej, ponadregionalnej współpracy w tej dziedzinie. Przewidywane jest powstanie w niedalekiej przyszłości tzw. partnerów sieciowych. Podmiotem organizacyjnym dla ich działalności ma szansę stać się właśnie euromiasto Gubin-Guben z nowatorską koncepcją zadaszenia i wykorzystania fary, z którą zapoznali się 21 stycznia br. w Gubinie członkowie Wspólnej Komisjii Euromiasta . Stosując odpowiednie rozwiązania technologiczne, istnieje realna możliwość takiego ukształtowania dachu Kościoła Farnego, że będzie on spełniał funkcję podstawy do zainstalowania olbrzymiej baterii kolektorów słonecznych, co pozwoli odciążyć budżet miasta w kosztach utrzymania obiektu.

Równie istotnym zagadnieniem jest też właściwe rozplanowanie wykorzystania powierzchni wewnątrz ruiny budowli, która - jak z naciskiem podkreślił jeden z dyskutantów - nie może być miejscem na trzy, cztery spotkania w ciągu roku.

Prof. Janina Kopietz-Unger zaznaczyła, że fara nie może być miejscem tylko kultu religijnego, ale powinna też mieć inne zastosowania, jak możliwość urządzania ekspozycji wystawowych, spotkań ale również badań związanych z produkcją i oszczędnym wykorzystaniem energii, stać się wizytówką rewitalizacji energetycznej miast w skali europejskiej. Również problem reurbanizacji obszaru centrum Euromiasta Gubin-Guben pod względem urbanistycznym, historycznym oraz gospodarczym jest zadaniem związanym bezpośrednio z dalszym losem ruiny kościoła farnego.

W Gubinie gości powitał gospodarz miasta - Bartłomiej Bartczak - przedstawiając dotychczasowy stan prac nad rewitalizacją obiektu i przybliżając jej uczestnikom ostatnie inwestycje w mieście.

W trakcie konferencji odbywającej się w Gubinie padło wiele ciekawych wypowiedzi. Głos w dyskusji zabierali między innymi: burmistrz Guben Klaus Dieter Hübner omawiając strategię energetyczną Guben 2020 i rozwój miasta. Podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury RP - minister Olgierd R. Dziekoński mówił o polskiej perspektywie w aspekcie dyrektywy UE „W kierunku budownictwa ‚0’ energetycznego”, Wicewojewoda Lubuski Jan Świrepo poruszył istotny temat wykorzystania surowców energetycznych i energetycznej polityki Polski do roku 2030 oraz szacunkowych kosztów realizacji tej polityki energetycznej. Naukowcy prof. dr.hab. Janina Kopietz-Unger z Uniwerytetu Zielonogórskiego, prof. dr hab. inż. arch. Zbigniew Bać - Przewodniczący Komitetu Architektury i Urbanistyki Polskiej Akademii Nauk, prorektor ds. nauki i współpracy międzynarodowej Uniwersytetu Zielonogórskiego - prof. dr hab. inż. Tadeusz Kuczyński wprowadzili aspekt badawczy do poruszanego tematu. Równie ciekawe były wystąpienia o już zrealizowanych projektach prof. dr inż. Matthiasa Koziola - wiceprezydenta ds. kształcenia, rozwoju personalnego i naukowego dokształcania Brandenburskiego Uniwersytetu Technicznego z Cottbus, który przedstawił aktualne rozwiązania energetyczne dla miasta, czy też prof. dra Rolfa Kuhna - dyrektora Międzynarodowej Wystawy Budowlanej (IBA) poświęcone możliwym rozwiązaniom wizualnym Kościóła Farnego w Gubinie.

Na zakończenie zabrał głos Prezes Konwentu Euroregionu Sprewa-Nysa-Bóbr Czesław Fiedorowicz. Przypomniał przebieg działań związanych z projektem rewitalizacji fary i dotychczasowe starania w jej realizacji (za co zebrał rzęsiste brawa).

Przebieg pierwszego dnia konferencji podsumowała prowadząca prof. Janina Kopietz-Unger.

Drugi dzień konferencji to już dyskusja techniczna w ścisłym gronie specjalistów zainteresowanych wdrażaniem nowoczesnych technologii, z udziałem burmistrza miasta Bartłomieja Bartczaka, naczelnika wydziału Komunalnego i Inwestycji UM Krzysztofa Olifirowicza-Kalinowicza, kierownika MZUK-u Romana Gąsiora, Bogusława Jaskułowskiego - architekta miejskiego, radnego Ryszarda Jakutowicza, prezesa POŚ Sp. z o.o. Dariusza Bocheńskiego i niemieckich gości wraz z prof. R. Kuhnem i prof. Frank Schwartze. Prowadzącą tę część konferencji była również prof. J. Kopietz-Unger.

Bardzo interesująca konferencja pozwoliła na omówienie wielu istotnych zagadnień związanych z wdrożeniem nowoczesnych rozwiązań technologicznych związanych z ekologią i ochroną środowiska na rzecz oszczędności energii, a co za tym idzie, zmniejszenia kosztów eksploatacji prywatnych mieszkań i budynków publicznych.

Może niebawem zostanie rozpisany europejski konkurs na zadaszenie ruiny kościoła właśnie z wykorzystaniem nowoczesnych technologii z założeniem zmniejszenia kosztów jej utrzymania. „Nearly zero energy buildings” czyli budynki blisko 0 energetyczne - stosownie do dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące samowystarczalności energetycznej budynków oraz wykorzystania energii odnawialnej będą obowiązywały od dnia 1 stycznia 2021 roku, a dotyczące budynków publicznych wejdą w życie w dniu 1 stycznia 2019 roku. Fara powinna stać się obiektem modelowym na skalę Unii Europejskiej również w tej dziedzinie. Konferencja była pierwszym krokiem na długiej drodze, która jest przed nami.

Jest jasne, niczym wybuch gwiazdy supernowej w galaktyce, że odnawialne źródła energii będą musiały być w coraz większym stopniu wykorzystywane w budownictwie mieszkaniowym, przemysłowym i publicznym - podkreślił przybyły w zastępstwie Jana Mücke, parlametarnego Sekretarza Stanu w federalnym Minsterstwie Komunikacji, Budownictwa i Rozwoju miast - dr Rüdiger Kratzenberg, kończąc swoją wypowiedź. Trudno z takim twierdzeniem się nie zgodzić.

Wiadomości Gubińskie 3/2010
Antoni Barabasz